سیاست سنجی (4) - اصلاح الگوی مصرف انرژی
سیاست سنجی میکوشد خلأهای سیاستی شهر و شهرداری را با شهروندان و کارکنان شهرداری به اشتراک گذارد. لطفا نظرات خود را درباره موضوع متن زیر ازطریق تلفن 32344390 با مدیریت هماهنگی و نظارت بر مناطق و سازمانهای شهرداری در میان بگذارید تا گامی برای کمک به تصمیم گیری بهتر و خدمتگذاری بیشتر باشد.
اصلاح الگوی مصرف انرژی
رشد شهر و شهرنشینی یکی از بارزترین ویژگیهای تحولات اجتماعی - اقتصادی در دو قرن اخیر بوده است. در حال حاضر، رشد شهرها و شهرنشینی به خصوص درکشورهای درحال توسعه، منجر به مصرف گرایی بیشتر و صدمات جبران ناپذیر زیستمحیطی شده است.
در این دوره شهرنشینی با چنان سرعتی افزایش یافته که بسیاری از فرصتها را برای ارتقای کیفیت زندگی به شدت محدود کرده است. نرخ بالای رشد جمعیت و رشد بالای توسعه شهر و شهرنشینی و در ادامه آن، افزایش میزان مصرف انرژی، خود عاملی در جهت کاهش کیفیت زندگی در شهرها شده است و با توجه به محدود بودن منابع سوخت فسیلی و افزایش فزاینده نیاز به منابع انرژی باید اقداماتی نظیر استفاده از منابع انرژیهای تجدیدپذیر و پاک و همچنین کاهش میزان مصرف صورت گیرد.
یکی از راهکارهای مطرح شده جهت اصلاح الگوی مصرف، داشتن «ساختمانهای صفر انرژی» است؛ ساختمانهایی که کمی بیشتر از تولید خود، انرژی مصرف میکنند و حتی ساختمانهایی که در طول سال انرژی مازاد تولید میکنند (ساختمانهای به اضافه انرژی). ساخت ساختمان صفر انرژی باعث افزایش راندمان ساختمان و کاهش انتشار گازهای کربن میشود.
در طراحی این ساختمانها علاوه بر رعایت موارد معمول در سایر ساختمانسازیها، کاهش نیاز ساختمان به انرژی با استفاده از عایق کاری مناسب، تهویه طبیعی، حداکثر استفاده از نور طبیعی، استفاده از تجهیزات مناسب و کارآمد و... مصرف انرژی را در ساختمان کاهش میدهد، زیرا مصرف بیشتر معادل نیاز به افزایش ظرفیت تولید انرژی است. در اینگونه ساختمانها هیچگونه سوخت فسیلی مصرف نمیشود و انرژی مورد نیاز در همان ساختمان و با استفاده از انرژیهای تجدید پذیر تولیدمیشود. از جمله ساختمانهای صفر انرژی یا ساختمانهای سبز میتوان خانه خورشیدی شناور را كه توسط یک معمار ایتالیایی به نام Giancarlo ساخته شده نام برد.
۹۸ درصد از ساختار این خانه شناور با مسـاحتی حدود ۱۰۰ متر مربع، از مواد برگشت پذیر و سازگار با محیط زیست طراحی شده است. پایین بودن هزینه نگهداری به دلیل بالا بودن کارایی و بهرهوری آنها، کاهش میزان نیاز به وسایل مکانیکی برای تهویه هوا، کاهش مصرف آب، کاهش مصرف برق، ایجاد تعادل در تولید و مصرف انرژی واز همه مهمتر، عدم تولید آلایندههای کربنی از مزایای طراحی ساختمانهای صفر انرژی است.
ساخت اینگونه ساختمانها با محدودیتهایی نیز روبهروست، از جمله هزینه اولیه زیاد ساخت این ساختمانها نسبت به ساختمانهای معمولی و کمبود تعداد افرادی که مهارت و تجربه لازم برای طراحی این ساختمانها را دارا میباشند.
اصلاح الگوی مصرف انرژی از وضعیت فعلی به استفاده از انرژی تمیز یا تجدیدپذیر از افزایش بهرهوری ساختمان مهمتر است. به دلیل اینکه استفاده از این انرژیها به میزان قابل توجهی باعث کاهش آلودگی هوا و مصرف انرژی میشود.
اگرچه ساخت ساختمانهای صفر انرژی در جهان به صورت محدود صورت گرفته ولی جهتگیری سیاستگذاران و برنامهریزان شهری باید از یکسو به تشویق مردم و تولیدکنندگان به افزایش بهرهوری انرژی (اصلاح الگو) در ساختمانها و از سوی دیگر ایجاد مشوقهایی برای استفاده از ظرفیت ساختمانها در تولید انرژیهای تجدید پذیر معطوف باشد.
از وظایف اولیه شهرداریها بالا بردن كیفیت زندگی در شهر است؛ شهرها در سالهای اخیر از بابت آلودگیهای زیست محیطی با چالشهای زیادی روبهرو میشوند و به همین منظور، قوانینی در همین سالهای اخیر در این خصوص وضع شده است.
با وجود این، تعیین سیاستهایی برای اصلاح الگوی مصرف انرژی در ساخت و سازهای شهری و صدور پروانههای ساختمانی لازم به نظر میرسد. سیاستهایی که با ایجاد مشوقهای لازم، مردم و تولیدکنندگان را به توجه و احساس مسئولیت هر چه بیشتر در این حوزه سوق دهد.
برای مثال میتوان تخیفهایی را که معمولا به متقاضیان صدور پروانه ساختمانی داده میشود به این سمت و سو هدایت کرد. تخفیف یا امتیازهایی به ساخت و سازهایی که گواهینامه عملکرد انرژی ساختمان دریافت کنند یکی از پیشنهادها برای اجرای این سیاست میتواند باشد.
یکی از مزایای اجرای این سیاستها، ارائه فرصتی برای بهینهسازی ساختمانها و تاثیر آن بر محیط زیست شهری و همچنین تغییر الگوی مصرف انرژی است.