توسعه اصفهان با ابزار اَبَر رویدادها
اَبَر رخدادهای شهر، ابر سرمایه های شهر
رخدادهای شهری زمانی که در مقیاس بزرگ و اصطلاحا با عنوان «اَبَررویداد» برنامه ریزی شوند، بازار بزرگی برای محصولات فرهنگی خلق کرده و با توسعه تولیدات و مصارف فرهنگی، کارآفرینی فرهنگی را گسترش داده و باعث ارتقاء بهره وری فرهنگی و بالطبع اشتغالزایی، ارزش آفرینی و ایجاد درآمد در این حوزه می شوند.
در سال های اخیر در همه جای دنیا از رویدادها یا رخدادهای شهری، استفاده ابزاری تری می شود. رویدادها و به ویژه بزرگ مقیاس آنها، به دلیل بازتاب گسترده آن در رسانه های جهان و تصویر مثبتی که از خود و در نتیجه از شهرها ایجاد میکنند، به ابزار ارزشمندی برای معرفی شهرها به ویژه در عرصه های بین المللی تبدیل شده و از این رو جایگاه ویژه ای در بازاریابی و توسعه اقتصادی شهرها پیدا کرده اند. برگزاری یک رویداد موجب اعتباربخشی، توجه رسانه ها و سرازیر شدن سرمایه ها به شهر شده و در پی آن تأمین هر چه بهتر نیازهای مردم و رشد و توسعه منطقه را به همراه دارد.
اگر سری به شهرهای دنیا و برنامه های توسعه راهبردی شان به خصوص در زمینه توسعه گردشگری و فرهنگی آنها بزنیم میبینیم که در کوران تلاطم سیستم های اقتصادی و پیش بینی ناپذیری آنها، شهرها به منظور بقا در عرصه رقابت از استراتژیهایی استفاده می کنند که بر منابع ذاتی شان مثل فضاها، استعدادها و تاریخ آنها متمرکز است. رخدادهای بزرگ شهری از مهمترین ابزار به نمایش گذاشتن و بهرهبرداری از این منابع به منظور جذب گردشگر، شهروند عالی و سرمایه گذار است.
فشارهای جهانی شدن و مشکلات ناشی از تغییرات اقتصادی و همچنین نیازمندی به ایجاد هویت های مدنی جدید موجب شده تا شهرها در استفاده از دارایی ها و منابع فرهنگی خود از طریق جشنواره ها، نمایشگاه ها و مسابقات قهرمانی برای ایجاد تمایز، بازسازی ساختار شهری و ایجاد رونق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی تلاش نمایند. بنابراین برگزاری و ترویج رویدادهای بزرگ تبدیل به عنصر حیاتی و لاینفک استراتژی های توسعه شهری در سراسر جهان بدل شده است.
همه شهرها چه بزرگ و چه کوچک، چه ساده و چه پیچیده، به صحنه بزرگی برای خلق مستمر رخدادها تبدیل شده اند. چون برای خلق یک زندگی بامعنا باید پی در پی در آن رخداد ایجاد شود. رخدادها به دنبال خود آشکارشدگی و تغییر و تحول به همراه دارند. رخدادها (به ویژه بزرگتر و بادوام تر آنها) بر روی طرز تفکر و عقاید مردم اثر گذاشته، خرده فرهنگها را یکی کرده، سرزندگی را افزایش داده و باعث خلق هویت های جدید در شهر می شوند.
به ویژه رخدادهای شهری زمانی که در مقیاس بزرگ و اصطلاحا با عنوان «اَبَررویداد» برنامه ریزی شوند، بازار بزرگی برای محصولات فرهنگی خلق کرده و با توسعه تولیدات و مصارف فرهنگی، کارآفرینی فرهنگی را گسترش داده و باعث ارتقاء بهره وری فرهنگی و بالطبع اشتغال زایی، ارزش آفرینی و ایجاد درآمد در این حوزه می گردند.
ابَررخدادها چهار ویژگی عمده و مهم دارند که عبارت اند از:
جذب بازدیدکنندگان بسیار، دستیابی به واسطه ها و توسعه سرمایهگذاری، افزایش عمده درآمدها نسبت به هزینه ها و تحولات فرهنگی و اقتصادی در شهر. به علاوه باعث بهبود کیفیت زندگی شهر، فعالیت های خلاقانه، رشد مخاطبین، کارآفرینی، آموزش، تفریح و سرگرمی، بهبود تصویر ملی و بینالمللی شهر و دستیابی به دیگر اهداف توسعه شهری می شوند. از این رو هر چقدر این ویژگی ها و شاخصه ها در رویدادهای شهری پررنگتر شده و به حداکثر خود برسد، میزان بهره وری و توسعه سرمایه های اجتماعی و فرهنگی و همچنین اثرات مثبت اقتصادی ناشی از آن نیز به مراتب ارتقا خواهد یافت.
اما در شهر اصفهان به این قویترین ابزار کلیدی و مهمترین استراتژی توسعه شهری یعنی برگزاری ابَررویدادها و تبدیل اصفهان به «شهر رخدادخیز»، تأمل و توجهی در خور نشده و بر روی آنها جهت توسعه اقتصادی شهر برنامه ریزی نشده است. این بی برنامگی در رویدادهای بزرگ مقیاسی همچون: هفته اصفهان، جشنواره فن آفرینی شیخ بهائی و جشنواره فیلم های کودک و نوجوان که به صورت سالیانه و در سطح بین المللی هم برگزار می شود، مشهود است. چرا که این رویدادها به دلیل ضعف ویژگی ها و شاخصهای اقتصادی به خصوص عدم جذب سرمایه گذاری و ضعف درآمدزایی برای شهر نتوانسته اند خود را به جایگاه اصلی یک ابَررویداد رسانده و از این رو تأثیرات مثبت اقتصادی ویژه ای برای شهر و شهروندان به همراه نداشته اند.
با این وصف، با توجه به سبک زندگی، اصالت های فرهنگی، جاذبه های تاریخی و طبیعی، و سرمایه های انسانی ما در شهر اصفهان، و همچنین ارزش افزوده و ثروت آفرینی معتنابه ناشی از فعالیت های فرهنگی، راهبرد اصلی شهر(داری) اصفهان در حوزه اقتصادی به ویژه در زمینه گردشگری باید استفاده از رخدادهای بزرگ مقیاس باشد.
توسعه سرمایه های اقتصادی، اجتماعی و انسانی اصفهان و تبدیل آنها به سرمایه های نمادین از طریق رخدادهای بزرگمقیاس، بهترین رهیافت برای بهبود فضاها و جهشهای اقتصادی شهر و تحقق منویات مقام معظم رهبری خواهد بود. منویاتی که بارها تحت شعارهای مختلف در حوزه اقتصادی نظیر اقتصاد و فرهنگ با عزم ملی و مدیریت جهادی، تولید ملی و حمایت از کار و سرمایه ایرانی، حماسه سیاسی و حماسه اقتصادی، و اقتصاد مقاومتی: تولید و اشتغال تکرار شده است.
فرزانه عاقریان
کارشناس معاونت هماهنگی و نظارت بر مناطق و سازمانهای شهرداری اصفهان